Strona Główna
  AKTUALNOŚCI    ||    GARNIZONOWE ZESPOŁY CARITAS    ||    WYDAWNICTWO    ||    KONTAKT
Letni Ośrodek Caritas Ordynariatu Polowego WP w Łomnej k/Birczy
37-740 Bircza, Łomna  woj. podkarpackie

Dyrektor: 

ks. ppłk Władysław Kozicki

tel.: 512 355 566

 

 

Wakacje z Bogiem w Łomnej
Letni Ośrodek Caritas OPWP znajduje się w Łomnej, gmina Bircza, jednym z najpiękniejszych zakątków województwa podkarpackiego, w powiecie przemyskim. Położony wśród malowniczego krajobrazu w południowo-wschodniej części Polski, wchodzi w skład utworzonego w 1991 roku Parku Krajobrazowego Pogórza Przemyskiego. Znajdują się tu m.in. dwa rezerwaty przyrody: "Krępak" w Korzeńcu oraz "Reberec" w Łodzince. Przez teren gminy przebiegają także szlaki turystyczne, ścieżki rowerowe oraz wiele innych cennych obiektów zabytkowych i przyrodniczych. Ciekawe miejsca odnajdą tu również miłośnicy archeologii oraz ci, dla których najważniejsza jest cisza, a samotna wycieczka po stosunkowo niskich górach wśród starych lasów miejscem do refleksji.

Gmina jest położona na terenie Pogórza Przemyskiego wchodzącego w skład zewnętrznych Karpat Wschodnich, a w szczególności makroregionu zwanego Pogórzem Środkowo-Beskidzkim. Średnia wysokość terenu waha się w granicach 300-500 m n.p.m. Tereny posiadają unikatowe warunki klimatyczne. Znajdują się tu liczne zabytki architektury sakralnej i wiele miejsc o wysokich walorach przyrodniczych. Nieomal cały obszar gminy objęty jest różnymi formami ochrony przyrody i krajobrazu.
Są to: Park Krajobrazowy Pogórza Przemyskiego, Park Krajobrazowy Gór Słonych. Leśny Kompleks Promocyjny "Lasy Birczańskie", dwa rezerwaty przyrody: "Krępak" i "Reberec" oraz liczne pomniki przyrody. Gmina Bircza sąsiaduje z następującymi gminami: Dubiecko, Krasiczyn, Krzywcza, Freol, Tyrawa Wołoska, Ustrzyki Dolne, Nozdrzec i Dydnia.

Obóz w Łomnej przystosowany jest wyłącznie do wypoczynku letniego. Co roku wakacje spędza tu 600 dzieci i młodzieży. W przygotowaniu logistycznym obozowiska od kilku lat pomaga 21 Brygada Strzelców Podhalańskich z Rzeszowa. Komendantem obozu jest zawsze ksiądz kapelan, wychowawcami nauczyciele i osoby z przygotowaniem pedagogicznym, a pomocnikami wychowawców - klerycy wojskowego seminarium duchownego.
Podczas pobytu na kolonii dzieci uczą się wnikliwego obserwowania otaczającej przyrody, unikalnych okazów fauny i flory. Podczas licznych wycieczek poznają wiele zabytków – stare cerkwie, muzea, kościoły, zapory wodne. Dzięki wspólnemu przebywaniu dzieci uczą się wzajem ze sobą porozumiewać. Atmosfera ciepła, radości i bezpieczeństwa sprzyjają wzajemnym przyjaźniom.
Program jest realizowany w formie warsztatów, zabaw, konkursów, spotkań w małych i dużych grupach, działań w poszczególnych drużynach, w połączeniu z rozważaniami Ewangelii.


1.Założenia i cele programu.

Wakacje z Caritas mają charakter społeczno-wychowawczy, są odpowiedzią na zjawisko ubóstwa w Polsce. Skierowane są one bezpośrednio do dzieci jako pomoc w odreagowaniu ich trudnej sytuacji rodzinnej i społecznej, pomoc w dowartościowaniu siebie i w budowaniu zdrowych relacji interpersonalnych. Jest to również pośrednio pomoc dla całego społeczeństwa, gdyż naszym celem jest zapobieganie marginalizacji osób ubogich i troska o to, by dzieci nie powielały wzorów rodziców. Jest to, zatem nie tylko pomoc doraźna, ale również profilaktyka rozumiana jako inwestycja w kapitał ludzki.

Założenia szczegółowe programu:
A) Aktywny i bezpieczny wypoczynek – tworzenie „atmosfery szczęścia i odreagowywania stresów”.
B) Przygotowanie do życia ukierunkowane na nową rzeczywistość wynikającą z procesu globalizacji i przystąpienia Polski do Unii Europejskiej:
- zapoznawanie z kulturą i historią krajów zamieszkania,
- uczenie bezstresowego pokonywania barier, dialogu z drugą osobą, edukacja językowa,
- przygotowanie do życia w społeczeństwie wielokulturowym i do kontaktów międzykulturowych,
- odkrywanie uniwersalnych, ponadczasowych wartości wynikających z integracji międzyludzkiej.
C) Tworzenie środowiska wychowawczego sprzyjającego realizacji edukacyjnego wypoczynku i stawianych celów.

Kategorie celów wypoczynku wakacyjnego Caritas:

A/ TEMATYCZNA KATEGORIA CELÓW:

a) wypoczynek i poprawa ogólnej kondycji organizmu: umożliwienie spędzenia aktywnego wypoczynku, zregenerowanie sił, poprawienie kondycji fizycznej dzieci, nauczenie wielu zabaw i różnorodnych form aktywnego wypoczynku (kształtowanie „ducha sportowego”), dożywienie uczestników (zdrowy styl życia), ocena stanu zdrowia i rozwoju (badania lekarskie), zmiana klimatu, nauka umiejętności ekologicznego życia, odkrywanie piękna przyrody;

b) pomoc materialna: ubogim rodzinom polskim i polonijnym - pobyt dzieci jest nieodpłatny lub z symboliczną odpłatnością (przekazanie dzieciom odzieży, obuwia, środków czystości, materiałów edukacyjnych i wyposażenia do szkoły itp.);

c) dziedzina emocjonalna: wzmocnienie poczucia własnej wartości, akceptacji samego siebie i drugiej osoby, inspirowanie do własnej, aktywnej pracy nad sobą, zmniejszenie zachowań agresywnych, zwiększenie umiejętności radzenia sobie ze stresem, funkcjonowania w grupie;

d) dziedzina profilaktyczno-korekcyjna: ukazanie i zmotywowanie do wyboru właściwych wzorców życiowych pozwalających na likwidowanie wszelkich objawów patologii społecznej, nauka form grzecznościowych, nawyków higienicznego trybu życia, odpowiedzialności za wygląd otoczenia, itp.;

e) edukacja ogólna i integracyjna: nauka lub doskonalenie języka polskiego, umożliwienie kontaktu z językiem ojczystym, integracja z polską grupą dzieci przebywającą na wypoczynku, zapoznanie z ciekawymi ludźmi różnych profesji;

f) edukacja historyczna: umożliwienie dzieciom pochodzenia polskiego poznania historii, zwyczajów religijnych i tradycji kraju przodków (poprzez liczne wycieczki piesze i autokarowe), doskonalenie języka polskiego, ożywianie uczuć patriotycznych, poznanie polskiej kultury i zwyczajów (Dzień Europejczyka, Bal Narodów), zapoznanie z zabytkami kultury polskiej i miejscami turystycznymi (wycieczki krajoznawczo-turystyczne do zabytkowych miast, miejsc itp.);

g) dziedzina estetyczna: uwrażliwianie na piękno przyrody, sztuki, otaczającego świata, a także najbliższego otoczenia (schludność, czystość ubioru, pomieszczeń i otoczenia);

h) dziedzina poznawcza: rozbudzenie zainteresowań poznawczych, rozbudzenie mechanizmów spostrzegania, myślenia, pamięci, wyobraźni, mowy;

i) życie w społeczeństwie: uwrażliwianie na potrzebę kształtowania pozytywnego wizerunku własnego kraju, budowanie przyjaznych więzi wśród rówieśników, kształtowanie właściwych relacji, nauka zdrowego współzawodnictwa i owocnej współpracy (współdziałanie zamiast rywalizacji), rozwiązywanie konfliktów, nauczenie postawy gotowości pomocy ludziom;

j) dziedzina duchowa: kształtowanie postawy systematycznej analizy swego życia i jego sensu, uczenie rozróżniania postaw dobrych od złych, praca nad altruizmem i tolerancją wobec innych, mobilizowanie do wysiłku nad relacjami z ludźmi;

k) dziedzina metodyczna: usprawnianie dydaktycznych metod i form pracy z wychowankami, które mają służyć budowaniu relacji służących realizacji funkcji wychowawczych, kształtowanie wśród kadry postawy otwartości na potrzeby i indywidualne oczekiwania wychowanków, kształtowanie postawy cierpliwości i konsekwencji, a także własnego rozwoju osobistego i zawodowego, kreowanie potrzeby wśród kadry bieżącej ewaluacji swoich zadań wychowawczych;


B/ OSOBOWOŚCIOWA KATEGORIA CELÓW:
Cele indywidualne („JA – KIM JESTEM”):
a. poznanie samego siebie,
b. wzmacnianie poczucia własnej wartości,
c. samodoskonalenie,
d. radzenie sobie ze stresem,
e. rozwijanie twórczości,
f. kształtowanie nawyku pogłębiania refleksji nad sobą i swoim działaniem (inspirowane do własnej, aktywnej pracy nad sobą),
g. kształtowanie poczucia obowiązku i odpowiedzialności za swoje postawy,
h. praca nad pogodnym nastrojem i życzliwością

Cele grupowe („JA W GRUPIE”, „ŚWIAT I MY”):
i. przełamanie onieśmielenia,
j. wzajemne poznawanie się,
k. budowanie zaufania,
l. doskonalenie komunikacji,
m. kształtowanie postawy asertywnej,
n. rozwijanie empatii i zrozumienia,
o. integracja i rozwój grupy,
p. akceptacja drugiej osoby.

Metody:
Ze względu na różnorodność stosowanych metod zostały one pogrupowane w sposób nawiązujący do głównych wymienionych przez psychologię mechanizmów uczenia się:

a. metoda przykładu (modelowania) – nawiązująca do mechanizmów uczenia poprzez naśladowanie i identyfikację, dbanie o estetyczny wygląd ośrodka, pomieszczeń, dyżury gospodarczo-porządkowe, troska o utrwalanie prawidłowych nawyków higienicznych, warsztaty socjoterapeutyczne, arteterapia (ze szczególnym uwzględnieniem technik plastycznych), animacja teatralna, zajęcia muzyczne,

b. metoda nagród – wzmacniająca zachowania pozytywne / przyjemne. Każde dziecko będzie miało szansę zdobyć nagrodę w licznych konkursach: czystości, na najładniejszą salę, bal przebierańców, bal kolorów, konkurs fryzur, parodia filmu, koncert charytatywny, wywiad z dorosłym, dzieło sztuki, wiersz rymowany, reklama, najpiękniejsza pochwała, najpiękniejsze hasło o Bogu, piosenkarz, aktor, najbardziej uprzejmy uczestnik, konkursy sportowe, muzyczne, plastyczne, recytatorskie, dziennikarskie, taneczne, ekologiczne, pantomimiczne, teatralne, wiedzy historycznej, ciszy nocnej, itp. Otrzymane podarunki będą stanowiły doposażenie w odzież, obuwie, wyprawki szkolne. Żadne dziecko nie powinno wrócić do domu bez nagrody,

c. metoda oddziaływań poprzez komunikację werbalną: pogadanki, dyskusje, relacje w grupie, pogadanki z zakresu profilaktyki zdrowia i higieny, indywidualne strategie psychokorekcyjne, czytanie bajek (polecane książki dla grup starszych: Opowiadania Brano Ferrero, „Śpiew świerszcza polnego", „Ważna Róża", „Czy jest ktoś tam?", a dla grup młodszych „Opowieści z Narnii"; „Kubuś Puchatek"),

d. metoda zastępowania agresji i złości jest metodą wspomagającą działania profilaktyczne w zakresie niwelowania agresji i zapobiegania uzależnieniom wśród dzieci i młodzieży. Metoda ART jest programem wielostronnej interwencji skierowanej na zmianę zachowania młodzieży niedostosowanej i umożliwia nauczanie / trening ponad 100 podstawowych umiejętności prospołecznych, ułatwiających przystosowanie się do wymogów życia codziennego i zastępowania zachowania społecznie szkodliwe. Składa się z trzech komponentów:
- trening kontroli złości - polega na przygotowaniu przez trenującą młodzież na każdą sesję opisu niedawnych sytuacji, które powodowały złość. Trening oparty jest na bezpośrednich doświadczeniach uczestników zajęć. Młodzież uczy się identyfikować czynniki wyzwalające złość, rozpoznawać sygnały wskazujące na podwyższony stan napięcia emocjonalnego, używania technik służących do zmniejszania poziomu gniewu, stosowania technik nagradzania siebie za nie agresywne zachowania. Schemat takiego treningu polega na analizie: - wyzwalaczy, - sygnałów świadczących o wzroście napięcia emocjonalnego, - monitów służących do opanowania chaosu intelektualnego, - reduktorów złości, gniewu, - samooceny - nagradzania siebie za opanowanie wybuchu agresji, - użycia właściwej dla sytuacji umiejętności prospołecznych;
- trening zasad etycznych (wartości) - są to procedury uczące właściwej hierarchii wartości, sprawiedliwości rozumienia złożonych społecznych problemów wymagających liczenia się z prawami innych osób i uwzględnianie potrzeb i praw innych osób. Składają się na to scenki, np.: "Kradzież sklepowa", "Użycie LSD", "Dealer narkotyków", "Ratowanie życia";
- trening umiejętności zachowań prospołecznych
Umiejętności te obejmują następujące zagadnienia:
I. Podstawowe umiejętności prospołeczne: słuchanie, rozpoczynanie rozmowy, prowadzenie rozmowy, zdawanie pytań, dziękowanie, przedstawianie się, przedstawianie innych osób, mówienie komplementów.
II. Nauka zastosowania podstawowych umiejętności prospołecznych: proszenie o pomoc, przyłączanie się, udzielanie instrukcji, wykonywanie poleceń, przepraszanie, przekonywanie innych.
III. Umiejętności emocjonalne: znajomość własnych uczuć, wyrażanie swoich uczuć, rozumienie uczuć innych osób, radzenie sobie z czyjąś złością, wyrażanie sympatii i miłości, radzenie sobie ze strachem, nagradzanie samego siebie.
IV. Alternatywne umiejętności wobec agresji: proszenie o pozwolenie, dzielenie się czymś, pomaganie innym, negocjowanie, stosowanie samokontroli, obrona własnych praw, reagowanie na zaczepki, unikanie kłopotów z innymi, unikanie bójek.
V. Umiejętność radzenia sobie ze stresem: składanie skargi, odpowiadanie na skargę, radzenie sobie ze wstydem (zakłopotaniem), radzenie sobie z pominięciem (odrzuceniem), stawanie w obronie przyjaciela, reagowanie na namawianie, reagowanie na niepowodzenia, radzenie sobie ze sprzecznymi informacjami, radzenie sobie z oskarżeniem, przygotowanie do trudnej rozmowy, radzenie z presją grupy.
VI. Umiejętność planowania: decydowanie o podjęciu działań, ustalenie przyczyny problemu, wyznaczenie celu, określanie swoich możliwości, zbieranie informacji, szeregowanie problemów według ich znaczenia, podejmowanie decyzji, koncentrowanie się na zadaniu.
Zmiana zachowań społecznie niewłaściwych na zachowania społecznie pożądane odbywa się w sposób ściśle zaprogramowany i jednoznaczny poprzez cztery procedury:
- modelowanie,
- odgrywanie ról,
- informacje zwrotne,
- transfer, czyli przeniesienie ćwiczonych umiejętności na życie codzienne.
Scenki modeluje dwóch trenerów w oparciu o bezpośrednie doświadczenia uczestników grupy.

e. metoda oddziaływania sytuacyjnego – obejmującego rozwiązywanie zadań, wymagająca różnego typu pożądanej aktywności działaniowej:

- metoda wpływu osobistego (pedagoga, wychowawcy) – aktywny udział w zajęciach z dziećmi, rozmowy,

- metoda wpływu sytuacyjnego: praca indywidualna w zależności od potrzeby, krajoznawczo-turystyczne, zwiedzanie zabytków kultury, zabytkowych miast polskich, psychoterapia przez uśmiech i zabawę, zabawy z uwzględnieniem treści terapeutycznych,

- metoda wpływu społecznego: spotkania wieczorne, rekreacja, praca zespołowa, warsztaty dotyczące wartości, postaw społecznych, psychodramy, pantomimy, konkursy, quizy, gry zespołowe, zabawy terenowe, olimpiady, mecze, zajęcia teatralne, spotkania przy muzyce, kurs tańca, wyjście do kina, teatru, pełnienie ról w grupie. Przyzwyczajamy dzieci do odpowiedzialności za podjęte prace, do słowności itp. Każdą pracę planujemy i potem kontrolujemy jej wykonanie, wdrażamy dzieci do wytrwałości, do dokładnego wykonania tego, czego się dzieci podjęły: służba liturgiczna, role w komisjach konkursowych, spraw spornych, dyżury gospodarczo-porządkowe.
2) Realizacja programu

a) Elementy stałe na czas trwania kolonii:
- APEL;
- TABLICA INFORMACYJNA;
- KRONIKA KOLONIJNA;
- LOGO KOLONII;
- BIURO RZECZY ZNALEZIONYCH;
- KONKURSY;
- GIMNASTYKA;
- ROZWIŃ MYŚL;
- CZYTANIE BAJEK;
- ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE – manualne, rozwijanie talentów: prace z masy solnej, robienie różańca z ziarenek, wyszywanie krzyżykami, modelina, stroiki z darów ziemi, suche bukiety, kolaż, robienie instrumentów muzycznych, wykonanie pocztówki dla rodziców / przyjaciół, rzeźba, pieczątka z mydła, ziemniaka, itp.;
- DZIECIĘCA SŁUŻBA BLIŹNIM (dar serca) - daje możliwość uczenia postawy wrażliwości na potrzeby drugiego człowieka i otoczenia, a także postawy patriotyzmu. Wysiłki, prace i piękne czyny powinny być utrwalone i zebrane jako dokument Wakacyjnej Akcji Caritas. Sposoby realizacji:
1. Skarbonki na dobre uczynki dzieci przebywających na koloniach:
a) Każde dziecko przygotowuje pudełeczko (skarbonkę dobrych uczynków) z napisem „dobre uczynki” podpisem pod spodem.
b) Wychowawca wyjaśnia, czym w odróżnieniu od obowiązku, jest dobry uczynek oraz to, że wszystkich obowiązuje robienie dobrych uczynków na koloniach. Ważne jest, aby dzieci mogły uczyć się postawy, że sami doznając pomocy i opieki ze strony Caritas, innych darzą też pomocą i opieką. Gdyby zdarzyło się, że w danym dniu dziecko nie spełniło żadnego dobrego uczynku, to do pudełeczka wrzuca pustą kartkę.
c) W ostatnim dniu, w oznaczonej przez wychowawcą porze, powinno odbyć się uroczyste podsumowanie. Dzieci samodzielnie powinny otwierać skarbonki i przeliczać: ile dni było „ozdobionych” dobrymi uczynkami i jakie to były uczynki, a ile dni było straconych w służbie dobrych uczynków. Wychowawca zapisuje wyniki na tablicy / flip-charcie i podsumowuje ogólne rezultaty indywidualnej dziecięcej służby bliźnim.

2. Sprawozdania z grupowej pomocy dla otoczenia, pisane przez jedno z dzieci.
a) Każde z dzieci przebywające na kolonii ma obowiązek interesować się życiem otoczenia. Zainteresowaniu temu należy postawić cel następujący: w czym możemy jako grupa pomóc, co możemy zrobić, czym możemy sprawić prawdziwą radość naszym sąsiadom?. W pewnej wyznaczonej porze dnia, w każdej grupie powinna odbyć się wspólna narada wychowawcy z dziećmi, odnośnie tego, jaka wspólna praca, pomoc czy usługa wykonana zostanie na pożytek sąsiadów. Na przykład: problemem miejscowych dzieci jest to, że nie mają żadnej rozrywki i nie wiedzą jak można miło i pożytecznie spędzić czas. Zapada uchwala, że w nadchodzącą niedzielę grupa urządzi dla nich zabawę. Aby okazać im gościnność, uczestnicy kolonii poczęstują miejscowe dzieci podwieczorkiem. Więc przez dwa dni nie jedzą podwieczorku, a w niedzielę deseru, a zaoszczędzone posiłki, podarowują podczas wspólnej zabawy. Następuje potem podział pracy, przygotowanie, zapraszanie, itd.. Albo np. w danej miejscowości mieszka samotna i opuszczona osoba. Wymaga pomocy w sprzątaniu, umyciu się, uczesaniu, przygotowaniu posiłku, zrobieniu zakupów. Przez czas trwania kolonii uczestnicy opiekują się tą osobą, a potem, zachęcają miejscowe dzieci lub młodzież do pomagania tej osobie. Ważne jest znalezienie następców do pomagania, aby dzieci nie odjechały smutne z powodu troski o osobę, którą się opiekowały. Po grupowej decyzji o takim planie kolonijnym, następuje szczegółowe omówienie i zapisanie planu wykonania tego zbiorowego zadania. Inny przykład: w czasie żniw, należy pomóc sąsiadom. Dwie matki mają małe dzieci i mają problem w zapewnieniu im opieki i są chętne, aby im pomóc. Zapada uchwała, że w obu rodzinach będzie po dwoje dzieci przez cały dzień w ciągu tygodnia dyżurowało po 3 godziny. Wyznaczone się dyżury i plan jest realizowany.
b) Codziennie w godzinach wieczornych w swojej grupie odbywa wspólne dzielenie się z wykonanego zadania, zastanawianie się nad ewentualnymi zmianami, nad tym, co by należało dodać, zmienić w tej pracy, jakiej nowej dalszej pracy można by się jeszcze podjąć, aby cała grupa rzeczywiście była czynną. Jedna osoba zapisuje wyniki podsumowania.
c) Przed zakończeniem kolonii wychowawca zbiera sprawozdania z każdego dnia turnusu, wspólnie ze swoją grupą dzieci odczytuje i następnie podsumowuje wyniki prac akcentując to, co było pozytywne, podkreśla wartość wspólnych dobrych wysiłków, dzieci wspólnie zastanawiają się nad propozycjami zmian i możliwościami zastosowania tego, co dobre w swoim miejscu zamieszkania, dzielą się swoimi postanowieniami odnośnie zastosowania.


3. Wspólne działanie dzieci na rzecz promocji regionu / kraju w nowej rzeczywistości członkostwa w Unii Europejskiej, zachowując narodową tożsamość.
a) Rozpoznawszy problem na danym terenie, grupa planuje podjęcie pracy, którą wykona, aby uatrakcyjnić i wypromować region. Może to być oczyszczenie jakiegoś terenu ze śmieci, odbudowanie zniszczonej kapliczki przydrożnej, oczyszczenie zachwaszczonego gruntu itp.. Dzieci po podjęciu uchwały planują sposoby i potrzebne środki do zrealizowania swojego zamiaru oraz ustalają plan działania.
b) Raz w tygodniu, podejmując grupową decyzję, dzieci mogą na przykład zrezygnować z ogniska, wieczornej imprezy lub wybiorą inny czas, aby ocenić to, co zostało zrobione i zaplanować dalszy szczegółowy plan działania. Byłoby dobrze, aby dzieci z danego turnusu przekazały inicjatywę dzieciom z następnego turnusu zachęcając je do kontynuacji twórczej służby.
c) Pod koniec turnusu dzieci sporządzają sprawozdanie pisemne z wykonanej pracy, ilustrowane, dokładnie opisane, z danymi liczbowymi i innymi szczegółami, a następnie wszystkie dzieci oraz kierownictwo kolonii podpisują ten dokument. O potwierdzenie tego dokumentu należy się zwrócić do miejscowego proboszcza, a następnie do władzy gminnej. Dokument ten należy dołączyć do sprawozdania z kolonii.
Prowadząc pracę wychowawczą i zajęcia grup zgodnie z niniejszymi wskazaniami, winniśmy osiągnąć piękne wyniki. Dorobek dziecięcej służby bliźnim na Wakacjach Caritas będzie niewymiernym i niepowtarzalnym wkładem w życie każdego dziecka, kształtowania jego życiowej postawy i rozbudzenia empatii.